राम्रो विद्यालयका लक्षण

 राम्रा विद्यालयका २० लक्षणहरु

१) प्रअ दुरदर्शी र योजना बनाउने हुन्छन्। रीस नियन्त्रण गर्ने क्षमता हुन्छ। आवश्यक समयमा तुरुन्त निर्णय लिन सक्छन्।

२) शिक्षकहरुमा टीमवर्क हुन्छ। कुनैपनि शिक्षकमा पक्षपातपूर्ण व्यवहार र विभेद हुँदैन। शिक्षक मिलनसार र संयमित हुन्छन्।

३) विद्यार्थीहरुसँगको व्यवहार प्रष्ट र पारदर्शी हुन्छ। कुनैपनि आधारमा शिक्षकले विद्यार्थीलाई भेदभाव गर्दैनन्। शिक्षकहरुसँग विद्यार्थीको सम्पूर्ण जानकारी हुन्छ।

४) कक्षाहरु सफा र सुन्दर हुन्छन्। कक्षामा हावा र प्रकाश छिर्ने वातावरण हुन्छ। कक्षामा सबैतिर घुमेर पढाउन सक्ने गरी कक्षाको व्यवस्थापन गरिएको हुन्छ।

५) प्रअले हरेक शिक्षकको व्यक्तिगत फाइल बनाएका हुन्छन्। सकरात्मक कुराहरुको उक्त फाइलमा नोट गरिएको हुन्छ। शिक्षकले हरेक विद्यार्थीको व्यक्तिगत फाइल खडा गरेका हुन्छन्। ती फाइलमा विद्यार्थीको नकरात्मक बानीभन्दा सकरात्मक प्रयासलाई प्राथमिकतामा राखिएको हुन्छ।

६) विद्यालय व्यवस्थापन समिति, प्रअ, शिक्षक, अभिभावक र विद्यार्थीबीचको सम्बन्ध सँधै सकरात्मक र मिजासिलो हुन्छ। विद्यालयको भलाईका निम्ति छलफल र योजना बनाइन्छ।

७) कुनैपनि शिक्षकले विद्यार्थीलाई दण्ड र सजाय दिँदैनन्। दण्ड र सजायको सट्टा सकरात्मक प्रतिक्रिया, उत्प्रेरणा र पुरस्कारको व्यवस्था विद्यालय र शिक्षकले गरेका हुन्छन्।

८) विद्यालयको बिहानी प्रार्थना सभामा प्रअसहित सम्पूर्ण शिक्षक उपस्थित हुन्छन्। ज्ञान र उत्प्रेरणाका कुराहरु बाँड्ने गरिन्छ। हाजिरी लाइनमै गरिएको हुन्छ। युनिफर्म लगायतका कुरामा एकरुपता हुन्छ।

९) विद्यालय प्राङ्गणमा फूलहरु रोपिएको तथा फुलाइएको हुन्छ। फूलबारीमार्फत विद्यार्थीलाई सुन्दरता र हेरचाहको अभ्यास सिकाइएको हुन्छ।

१०) फोहोर व्यवस्थापन गर्न प्रभावकारी रुपमा डस्टविन तथा बाल्टीनहरु राखिएको हुन्छ। विद्यार्थीलाई फोहोरमैला नगर्न, भएको फोहोरमैला व्यवस्थापन गर्न सक्रिय बनाइएको हुन्छ।

११) नियमित रुपमा मासिक बैठक बस्ने व्यवस्था गरिएको हुन्छ। प्रअ र विद्यार्थीको समेत नियमित छलफल र अन्तरक्रिया गर्ने व्यवस्था मिलाइएको हुन्छ।

१२) विद्यालय र विद्यालयसम्बन्धी सम्पूर्ण जानकारी दिने उदेश्यले सूचनापाटी राखिएको हुन्छ। सूचना लिन दिन सूचना अधिकारी तोकिएको हुन्छ।

१३) काम तथा जिम्मेवारीको बाँडफाँड गरिएको हुन्छ। हरेक कुरा सामुहिक प्रयासमा मात्र सफल हुन सक्छ भन्ने नैतिकता सिकाइएको हुन्छ।

१४) शिक्षण सिकाइ क्रियाकलापको सहजीकरण गर्नका निम्ति शैक्षिक सामग्रीको प्रयोग र व्यवस्थापन गरिएको हुन्छ।

१५) समूह शिक्षण, साथी शिक्षण, विशेष शिक्षण जस्ता कक्षाहरुको व्यवस्था गरिएको हुन्छ। कमजोर विद्यार्थीलाई बढी हेरचाह र निगरानी गरिएको हुन्छ।

१६) गृहकार्य कम दिइन्छ। सृजनात्मक र रचनात्मक कुराहरुमा बढी प्रयोग गरिन्छ। प्रोजेक्टर तथा प्रोजेक्ट वर्कमा बढी प्राथमिकता दिइएको हुन्छ।

१७) कक्षामा शिक्षकको भूमिका सहयोगी र विद्यार्थीको भूमिका प्रमुख मानिएको हुन्छ। विद्यार्थीलाई विद्यालयमा हरेक गतिविधिमा सक्रिय बनाइएको हुन्छ।

१८) नियमित रुपमा अतिरिक्त क्रियाकलापको व्यवस्था मिलाइएको हुन्छ। विद्यालय बालबालिकाको सर्वाङ्गीण विकास गर्ने स्थान हो भन्ने कुरामा जोड दिइएको हुन्छ।

१९) शिक्षक तथा कर्मचारीलाई विद्यालयमा काम गर्नु नोकरी मात्र नभई पेशा समेत रहेको कुराको महत्व दर्शाइएको हुन्छ। शिक्षक समाज परिवर्तनका संवाहक हुन् भन्ने कुराको बोध गराइएको हुन्छ।

२०) प्रअ स्वयंको सक्रियतामा शिक्षकलाई प्रविधि तथा विद्यार्थीलाई प्रयोगात्मक कार्यमा जोडिएको हुन्छ। प्रअले विद्यालयका कक्षाकोठा, कार्यालय, शौचालय लगायतका सम्पूर्ण पूर्वाधारमा निगरानी गरेका हुन्छन ।

(स्रोत : सामाजिक सन्जाल)